Voor mensen met een voedselallergie kan een terugroepactie extra belangrijk zijn. Een product kan er normaal uitzien, normaal ruiken en normaal smaken, maar toch een ingrediënt bevatten dat niet op het etiket staat.
Dat is precies waarom een fout in de allergeneninformatie aanleiding kan zijn voor een terugroepactie.
In Nederland moeten consumenten kunnen zien welke allergenen in een voedingsmiddel aanwezig zijn. Gaat dat bij een product mis, dan kan een fabrikant of supermarkt besluiten het product terug te halen.
Voor iemand zonder allergie kan zo’n melding soms onschuldig lijken. Voor iemand met een ernstige allergie is dat anders.
Welke allergenen zijn belangrijk?
In de Europese voedselinformatie-regels worden veertien groepen allergenen aangewezen waarvoor consumenteninformatie verplicht is.
Daaronder vallen onder meer:
- glutenbevattende granen;
- pinda’s;
- noten;
- soja;
- melk;
- ei;
- vis;
- schaaldieren;
- weekdieren;
- selderij;
- mosterd;
- sesam;
- lupine;
- sulfieten boven de daarvoor geldende grens.
Niet iedereen reageert op dezelfde allergenen. Daarom is het belangrijk dat het etiket precies vertelt wat er in een product zit.
Hoe ontstaat een allergenenprobleem?
Een fout kan op verschillende momenten ontstaan.
Een ingrediënt kan bijvoorbeeld verkeerd zijn vermeld. Ook kan een recept zijn gewijzigd zonder dat het etiket op tijd is aangepast.
Daarnaast kan tijdens de productie kruisbesmetting optreden.
Denk bijvoorbeeld aan een fabriek waar producten met pinda’s en producten zonder pinda’s worden gemaakt. Als een product onverwacht sporen of resten van een allergeen bevat en daarover onvoldoende informatie wordt gegeven, kan dat aanleiding zijn voor een veiligheidsmaatregel.
Wat betekent een allergenenwaarschuwing?
Een terugroepmelding vanwege een allergeen betekent meestal dat een bepaald product niet geschikt is voor mensen die allergisch zijn voor het genoemde allergeen.
Soms wordt het hele product teruggeroepen. Soms gaat het alleen om een specifieke partij of houdbaarheidsdatum.
Lees daarom de volledige melding. Kijk niet alleen naar de productnaam.
Controleer de verpakking
Heb je een product in huis waarvoor een waarschuwing geldt? Controleer dan:
- merk;
- productnaam;
- verpakking;
- inhoud;
- houdbaarheidsdatum;
- batchnummer;
- EAN-code.
Bij twijfel kun je het product beter niet eten totdat je zeker weet dat het niet onder de melding valt.
Waarom je niet alleen op het etiket moet vertrouwen
Een terugroepactie ontstaat juist omdat de informatie op of rond het product niet betrouwbaar genoeg is.
Een consument met een allergie kan normaal gesproken het etiket gebruiken om een keuze te maken. Als een allergeen verkeerd of helemaal niet is vermeld, werkt die veiligheidscontrole niet meer.
Daarom is een officiële terugroepmelding belangrijk.
Wat moet je doen als je het product al hebt gegeten?
Dat hangt af van je allergie en de klachten die je ervaart.
Heb je een bekende ernstige voedselallergie en krijg je na het eten klachten die passen bij een ernstige allergische reactie, zoek dan direct medische hulp volgens je persoonlijke behandelplan.
Bij twijfel over klachten is het verstandig contact op te nemen met een arts of andere medische professional.
Een terugroepmelding zelf geeft geen persoonlijke medische beoordeling. De melding vertelt vooral welk product je beter niet kunt gebruiken.
Wat als je geen klachten hebt?
Geen klachten betekent niet automatisch dat het product veilig is voor jou.
Als jouw product onder de terugroepactie valt, volg dan de instructies, ook wanneer je het al eerder hebt gegeten zonder iets te merken.
Een allergische reactie kan bovendien per persoon en per situatie verschillen.
Wat doe je met het product?
Volg de instructies van de fabrikant of winkel.
Soms wordt gevraagd om het product terug te brengen. Soms wordt gevraagd het niet te consumeren en weg te gooien.
Bewaar in ieder geval de verpakking zolang dat nodig is om het product te identificeren.
De productnaam alleen is niet altijd voldoende.
Let ook op producten die je thuis hebt ingevroren
Dit wordt makkelijk vergeten.
Heb je een product gekocht voordat de terugroepactie verscheen en daarna ingevroren? Controleer dan alsnog of de partij betrokken is.
Een terugroepactie geldt niet alleen voor producten die nog in het winkelschap liggen.
Kijk dus ook in je vriezer, voorraadkast en koelkast.
En wat als je het product al hebt verwerkt in een maaltijd?
Bijvoorbeeld: je hebt een product gebruikt als ingrediënt en de maaltijd al bereid.
Als het product onder een allergenenwaarschuwing valt, neem dan geen risico door ervan uit te gaan dat het koken het probleem automatisch oplost. Volg de officiële instructies en gebruik het bereide voedsel niet als de terugroepactie dat product of ingrediënt ongeschikt maakt.
Let op met producten die op elkaar lijken
Een waarschuwing voor één soort yoghurt betekent niet automatisch dat alle yoghurt van dat merk wordt teruggeroepen.
Een waarschuwing voor één soort brood betekent niet automatisch dat alle producten van dezelfde bakkerij betrokken zijn.
Controleer altijd de specifieke gegevens.
Dat voorkomt onnodige verspilling en onnodige zorgen.
Wat als de supermarkt niets weet van de melding?
Laat de officiële terugroepmelding zien als je naar de winkel gaat.
Bij een terugroepactie kan het gebeuren dat informatie niet op hetzelfde moment bij alle medewerkers terechtkomt.
Noteer eventueel de productgegevens en vraag de klantenservice wat je moet doen.
Waar vind je betrouwbare informatie?
Gebruik bij voorkeur officiële bronnen van de fabrikant, supermarkt of bevoegde toezichthouder.
De NVWA publiceert waarschuwingen over onveilig voedsel en andere productveiligheidsinformatie.
Wees voorzichtig met berichten op sociale media waarin alleen een foto van een product wordt gedeeld. Zonder batchnummer, houdbaarheidsdatum of andere identificatie kan zo’n bericht onvolledig zijn.
De belangrijkste regel voor mensen met een allergie
Bij een terugroepactie vanwege een mogelijk niet-vermeld allergeen geldt een eenvoudige aanpak:
Niet gokken. Niet proeven om te controleren. Controleer de productgegevens en volg de officiële instructies.
Voor mensen met een allergie is duidelijke informatie een belangrijk onderdeel van voedselveiligheid. Een terugroepactie is juist bedoeld om consumenten te waarschuwen wanneer die veiligheid niet voldoende kan worden gegarandeerd.
Bronnen
NVWA richtlijnen voor terugroepacties
Consumentenbond: onveilig product
RDW: terugroepacties voertuigen
*Deze gids geeft algemene informatie over voedselveiligheid en allergen. Bij specifieke situaties adviseren wij een specialist te raadplegen.